شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی چهارمین حضور مستمر خود را در پانزدهمین نمایشگاه بینالمللی نفت، گاز و پتروشیمی در اردیبهشتماه سال 1389 به ثبت رساند. دقایقی پس از افتتاح این نمایشگاه دکتر رحیمی معاون اول رئیس جمهور و دکتر میرکاظمی، وزیر نفت برای بازدید از توانمندیهای جدید صنعت نفت، گاز و پتروشیمی به سالن مراجعه کرده و از نزدیک با حضور در غرفه شرکت ملی صنایع پتروشیمی، با جدیدترین پیشرفتهای بخشهای مختلف این صنعت آشنا شدند.
قرارگرفتن شرکت پژوهش و فناوری در غرفه اصلی شرکت ملی صنایع پتروشیمی نشان دهنده تأکید این معاونت به نظارت و پیگیری فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی در متن صنعت پتروشیمی بود. موضوعی که طی کمتر از یک دهه اخیر در کانون برنامهریزی مقامات بلند پایه صنعت نفت و انرژی به ویژه مدیران حوزه پتروشیمی قرار گرفته است. به گفته ناظران نمایشگاهی، تحقیق و توسعه فناوری نزد مدیران پتروشیمی به سبب نیاز روز افزون به آن اهمیت زیادی پیدا کرده است.
کمپانیهای بینالمللی و شرکتهای چند ملیتی که کماکان سهم قابل توجهی از فواید تولید را با حفظ انحصارات فناوری در اختیار دارند با مشاهده تولید و انتقال دانش فنی برخی پروژههای صنعت پتروشیمی در غرفه شرکتهای متبوعشان به عنوان سر دمداران خلق تکنولوژی یاد میکنند اما گفتگوهای غیر رسمی آنها با کارشناسان حاضر در غرفهها حکایت از اعتراف به پیشرفتهای قابل ملاحظه ایران در پژوهشهای دانش بنیان پتروشیمی داشت، موضوعی که نشان داد آنها از شکست انحصارات خود از سوی مراکز تحقیقاتی برخی از کشورهای نفتخیز سخت نگرانند. گویی آرام آرام دوران رنگین جذب امتیازات انحصاری در صنعت پتروشیمی به لحاظ اعلام حضور علمی گسترده برخی از کشورها همچون ایران به سر آمده است.
بررسی اظهارات بازدید کنندگان به ویژه پس از مشاهده ترکیب همگرای تحقیقات و عملیات در مسیر فعالیتهای شرکت ملی صنایع پتروشیمی نشان داد که مدیریت تحول در سازمان بزرگ پتروشیمی را میبینند و به نتایج مطلوب عملکرد " مهندسی تحول" برای ورود به عرصههای رقابتی بینالمللی امیدوارند.
کمیته سیاستگذاری شرکت پژوهش و فناوری بر " حضور مستمر" این شرکت در نمایشگاه پانزدهم تأکید داشت. به لحاظ لزوم ارتباطات بینالمللی، گماردن کارشناسان فنی که به " زبان مذاکره" آشنایی داشتند در اولویت نخست برنامههای کارکردی غرفه شرکت پژوهش و فناوری قرار گرفت، ایجاد ارتباط سازنده با نمایندگان خارجی کمپانیهای تحقیقاتی، شرکتهای تولیدی، دانشجویان و مجامع دانشگاهی مطابق برنامه پیشبینی شده آن شرکت عملی شد.
شرکت پژوهش و فناوری از زمان حضور خود تاکنون با خلق 27 نوآوری یکی از واحدهای شرکت ملی صنایع پتروشیمی بود که توجه سرمایهگذاران بخش خصوصی را هم به لحاظ تأمین لیسانسها و دانش فنی به سوی خود چلب کرد، در این اثنا حتی اعلام درخواست برخی دانشجویان و فارغالتحصیلان برای آغاز همکاری و استخدام در شرکت هم به یکی از جلوههای ویژه غرفه شرکت پژوهش و فناوری در نمایشگاه پانزدهم تبدیل شده بود.
به عبارت بهتر از منظر ساختاری، ترغیب نیروهای انسانی توانمند و پژوهش محور، شناخت استعدادهای ملی در حوزه تحقیقات پتروشیمی به عنوان یکی از اهداف کارکردی سالانه شرکت پژوهش و فناوری تا حدود زیادی محقق گردید.
مدیران و مهندسین مجتمعهای تولیدی صنعت پتروشیمی به ویژه فعالان حوزه فرآیندی و گفتگوهای نزدیک آنان با مدیران و کارشناسان شرکت پژوهش و فناوری در نوع خود جالب توجه بود، کما این که در نتیجه این ارتباطات رو در رو بسیاری از حوزههای قابل مطالعه دیگر در مسیر بهبود فرآیندهای تولیدی، شناخته شده و با گزارش آن در برنامه پژوهشی – تحقیقاتی شرکت قرار گرفت.
ارائه تازهترین محصولات تحقیقاتی این شرکت در راستای پوشش تقاضای برخی واحدها بود. با افزایش شمار بازدیدکنندگان تخصصی از غرفه شرکت پژوهش و فناوری، این واقعیت که " پژوهش و تحقیقات هرگز هزینه نیست بلکه بنای ساختارسازی مسیر توسعه است" باز هم به اثبات رسید.
طی روزهای برگزاری نمایشگاه شاهد حضور چندباره مدیر عامل وقت شرکت ملی صنایع پتروشیمی، (آقای مهندس بیات) بودیم که از نزدیک با مدیران و کارشناسان غرفههای زیرمجموعه پتروشیمی به گفتگو میپرداختند، به جهت برنامهریزی و راهنماییهای مؤثر روابط عمومی شرکت ملی صنایع پتروشیمی و نیز برنامههای متنوع حضور مقامات و کارشناسان و میهمانان و تسلط افراد حاضر در غرفهها، شاهد نمایش جلوههای ویژهای از اقتدار شرکت ملی صنایع پتروشیمی و شرکتهای وابسته به آن بودیم. در بررسی و گفتگوهایمان بازدیدکنندگان تخصصی غرفه شرکت ملی صنایع پتروشیمی به این نتیجه رسیدیم که هنوز هم شواهد کمرنگی در جهان وجود دارد که کشورهای نفتخیز به درجاتی از توسعهیافتگی در فناوری دستیافته باشند. اما این روند در ایران به اذعان بسیاری از خارجیان مسیر برنامهای متکاملی را طی میکند، نشانههای نمایشگاهی پانزدهم نفت به خوبی مشخص کرد ایران تحرکات ویژهای را برای خلق فناوریها آغاز کرده و با ثبت برخی اختراعات در سالهای گذشته، دستیابی به مرزهای دانش و فناوری را بیش از دیگران نشانه رفته است. قطعاً طی این مسیر جز با حمایتهای مقامهای پتروشیمی نبوده است که اکنون میرود با ورود به دهه دوم فعالیتهای تحقیقاتی، دایرههای عملیاتی دیگری در کسب دانش گشوده شود. گفتگوهای نزدیک و کمهزینه یکی از آثار گرانبهای برگزاری نمایشگاههاست. دستیابی به فناوری با ابزار همکاری و روابط بینالمللی با سهولت بیشتری قابل انجام است. اما آنچه از تجربیات تحولات جهانی رشد فناوری در نمایشگاه پانزدهم بدست آمد این بود که همواره اراده سیاسی کشورها عامل مؤثر و تعیینکنندهای است که در کنار فاکتورهای چون تدبیر در مدیریت و استقامت و هوشمندی اندازه عبور کشورها از شرایط جاری خود را مشخص میکند، آنچه از رفتار رقبای ما در نمایشگاه سال 1389 به دست آمد مطابق آنچه که ایران سالهاست به ضرورتهای اصلاح روشهای صنعتیسازی خود پی برده است، مسیر توسعه پایدار و مستمر صنعت پتروشیمی جز با محوریت کسب سایتهای فناوری در متن هر عملیات صنعتی تقریباً آب در هاون کوبیدن است، نمایشگاه پانزدهم و تقدیر از افتخارات پژوهشی صنعت پتروشیمی از سوی ناظران داخلی و بینالمللی، ما را در دستیابی به قلههای بلندتر فناوری در جهان رقابتی امروز صنعت نفت، گاز و پتروشیمی پرانگیزهتر ساخت.